علمی

محی الدین ابن عربی اندلس (560-638ه.ق) عارف اندلسی از جمله کسانی است که ملاصدرا به کتب او توجه خاص داشته است از جمله می توان به اسفار اربعه اشاره کرد

محی الدین از جمله عرفای فعال و پر کاری است که دارای تالیفات زیادی میباشد از جمله کتب معروف او " فصوص الحکم " است و همچنین "فتو حات مکیه" که در چهار جلد می باشد و همچنین رساله " تنزلات موصلیه " بوده است .

محی الدین از جمله عرفایی است که دست تصوف و معرفت بر خانواده ایشان نمایان بوده بگونه ای که خانواده اش زاهد و عارف بوده و پدرش اهل طریقت و دارای مقامات معنوی حتی دو تن از دایی هایش از عرفای بنام بوده اند

خودش بیان می کند که هنوز به سن بلوغ نرسیده  بودم که ابن رشد ، قاضی و فیلسوف  اندلسی که دوست پدرم بود و صف مرا شنیده ، مشتاق دیدارم شد ،ابن رشد به من گفت : اینکه برخی از بندگان خدا ، بی معلم ، عالم می شوند را ما می گفتیم ولی خود ندیده بودیم و خدا را شاکریم که در زمان ما محقق شد و ما انرا بچشم دیدیم .

شهرت محی الدین انقدر زیاد است که از همان دوران نوجوانی دارای نور عرفان بوده و مراتب کشف و شهود را داشته است

بهمین سبب حدود سی تا چهل سال عمر خود را به سیر در بلاد اسلامی مانند اسیا ، شمال افریقا و سوریه و ترکیه و عراق و بویژه حجاز و مکه کذرانیده است ، فتوحات مکی را در مکه نوشته و در اواخر عمر در دمشق بوده است که درهمان شهر ودر  دامن کوه قاسیون ( کنار شهر دمشق ) مدفون است و یرخی او را نه فقط شیعه بلکه مبلغ اسماعیلیه  میدانند

او همچنین مانند اکثر عرفا دارای دشمنانی نیز بوده است و حتی می توان گفت که او اولین داعی اسماعیلی در اندلس بوده است . گروهی معتقد بودند که او علاوه بر تخصص در قران و حدیث و گاهی معلم کلام اشعری بوده است وی در اصطلاحات باطنیه ، اخوان الصفا و غنوسیه و نو افلاطونیان ( ظاهرا افلوتین ) نیز تبحر داشته است .

اثبات شیعه بودن او را میتوان از طریق خطبه معروف او درباره ائمه دوازدهگانه شیعه و نظریه ولایت و امامت دانست  .

از جمله مدافعان مهم محی الدین می توان در وجود شناسی ، خداشناسی ، انسان شناسی ، جهان شناسی و معادشناسی اشاره نمود که وجود شناسی به مباحث اثبات فلسفی وجود ذهنی ، قدرت خلاقه ذهن ، انسان و نماد های ان و مثالی از قدرت الهی و افرینش و ابداع می باشد در خداشناسی مباحث علم باری تعالی و در جهان شناسی مباحث حدوث عالم و همچنین مسئله ماهیت و ماده جهان مادی سخن گفته است

نتیجه گیری

اگر زندگی ابن عربی و ملاصدرا را با دقت بررسی کنیم نقش و اهمیت تفکرات ابن عربی را در اثار صدرا می توان به خوبی مشاهده نمود که جایگاه زیادی در ان یافته است

منابع

1-      ابو جوهر ، مقدمه کتاب المعرفه ، ابن عربی

2-      ابوالعلا عفیفی ، مقدمه فصوص الحکم

3-      ابوالعلا عفیفی ، تاریخ فلسفه در اسلام

فرهاد رنجبر دبیرستان امام خمینی (ره)  خردا